Böbrek Yetmezlikli Hastalar Anjiografik Tedavi Olabilecek mi?

Günümüzde teknolojideki ilerlemelelere paralel olarak, hastalıklarının tanısının konması amacıyla MR, bilgisayarlı tomografi (BT) ve Anjiografi gibi görüntüleme yöntemleri yaygın olarak kullanılmaya başlandı. Görüntüleme yöntemlerinde kullanılan radyokontrast maddeler böbrek yetmezlikli yada böbrek fonksiyonları sınırda hastalarda büyük sorunlara yol açabilmekte. Bazen sırf sınırda böbrek fonsiyonu oldugu için hastaya görüntüleme yöntemi ile tanı konamamakta, bazen de normal böbrek fonsiyonu olan hastalar anjiografik işlem sonrası böbrekleri ileri derecede hasta şekilde hayatlarına devam etmekteler. Modern tıptaki gelişmeler eşliğinde böbrek fonksiyonkları sınırlı hastaların tedavisinde de yeni bir umut ışığı doğdu. “Renal Guard” denilen bir yüksek teknoloji ürünü bir cihaz sayesinde hastanın yüksek miktarda sıvı ile böbreklerinin yıkanması ve çıkardığı idrar miktarının arttırılması ile böbreklerin kontrast maddeden etkilenmesi engelleniyor.

böbrek yetmezliği olan hastalarda anjiografik tedavi

Konrast maddeye bağlı böbrek hasarı nedir?

Kontrast maddeye bağlı gelişen böbrek yetmezliği (Contrast Induced Nephropathy), anjiografik işlemler sonrası sık görülen, hasta sağlığını ve tedavi maaliyetleri ciddi şekilde etkileyen, aynı zamanda hastanın erken ve uzun dönem sağkalımındaki en önemli etkenlerden biridir. Anjiografik tedavi sonrası 7 gün içinde gelişen akut böbrek yetmezliğine (ABY); Kontrast maddeye bağlı ABY denilir. Az miktarda hastada, total idrar yokluğu (Anuri), elektrolit bozukluğu, hipotansiyon yada hipertansiyon gelişir ve erken dönemde diyaliz ihtiyacı doğar.

Literatürde Kontrast maddeye bağlı ABY %1-2 gibi düşük bir oranda bildirilse de, hastada diyabet yada öncesine ait böbrek fonksiyon bozukluğu varsa bu oran ciddi anlamda yükselmektedir. Anjiografik tedavi öncesi böbrek fonksiyon bozukluğu olan hastaların %50’sinde, damarı görüntülemekte kullanılan kontrast maddenin vücuttan yeterince atılamamasına bağlı akut böbrek yetmezliği gelişmektedir. Kalp anjiosu olan hastalarda kullanılan her 100 ml kontrast madde başına, %12 oranında akut böbrek yetmezliği gelişme riski artmaktadır.

Anjiografide kullanılan kontrast maddeler böbrekleri nasıl etkiliyor?

Kontrast maddeler, böbrek tubulleri üzerinde direk toksik etki ile vakuolizasyona yol açarak böbrek hücrelerinin işlevlerini yerine getirmesini engelliyorlar. Sonuç olarak böbrek damarlarının genişlemesini sağlayan nitrik oksit ve prostaglandin gibi maddelerin salınması engellenerek, böbrek damarlarında ciddi bir daralma gelişiyor, buda böbrek kanlanmasını direkt olarak kötü yönde etkileyerek böbrek yetmezliğine neden oluyor.

Kontrast maddeye bağlı böbrek hasarı nasıl tedavi edilir?

Kontrast maddeye bağlı gelişen akut böbrek yetmezliğinin önlenmesi için gerekli tedavi günümüzde hala net olarak tanımlanamıştır. N-Asetil sistein, idrar söktürücü ilaçlar, dopamine, kalsiyum kanal blokerleri, statinler ve endotelin antagonistleri ile çalışmalar yapılmasına rağmen sonuçlar hala tartışmalıdır. Sadece tedavi sırasında uygulanan yüksek hidrasyon (sıvı tedavisi) kontrast maddeye bağlı ABY’ni önlemede genel kabul görmektedir.

Renal Guard sistemi nasıl çalışıyor?

Renal guard böbrek koruma sistemi Amerikada uzun yıllardır böbrek fonksiyonları sınırda hastalar için kullanılmaktadır. Esas mekanizması hastanın idrar miktarının arttırılması ( >300 cc/saat) ve yüksek volümde serum fizyolojik ile çıkardıgı kadar dengeli sıvı takviye edilerek böbrek tubullerinin yıkanması ve kontrast maddeden etkilenmemesi sağlanmasıdır. Anjiografik tedaviden 1 saat önce hasta Renal Guard sistemine bağlanır. İdrar sondasının gelen idrar miktarı direk ölçülerek saatlik idrar miktarı ölçülür, bu sırada idrar söktürücü ilaç ile idrar miktarı arttırılır ve hasta anjiografik tedaviye alınır. Tedavi sırasından ve tedavi bitiminden 4 saat sonraya kadar Renal Guard çalışmaya devam eder. Böbrek fonksiyonları, hastanın aldığı ve çıkardıgı idrar miktarı, hemodinamik parametreleri yakından takip edilir.

Renal Guard sistemi ile böbrek yetmezliğinin önlenmesinin diğer faydaları nelerdir?

Kontrast maddeye bağlı böbrek yetmezliğinin önlenmesi ve daha az diyaliz ihtiyacı olmasının Ekonomiye oldukça pozitif anlamda etkileri bulunmaktadır. Amerikan Sağlık Sistemi verilerine göre; böbrek hastalarının yıllık tedavi ve diyaliz maliyetleri : 700 milyon dolar ile 1 milyar dolar arasında değişmektedir ki bu rakam meme kanseri yada akciğer kanseri yıllık tedavi maaliyetlerinin çok üzerindedir. Tedavi maaliyetlerinin bu kadar yüksek olmasının nedeni, akut böbrek yetmezliği gelişmesini takiben hastalarının böbrek fonksiyonları düzelene kadar uzun hastane yatışına ihtiyaç duymalarıdır.

Renal Guard böbrek koruma sistemi hangi hastalarda ve hangi tedaviler esnasında kullanılabilir?

Renal Guard’ın böbrek fonksiyonları üzerine koruyucu etkisi birçok uluslararası çalışmada gösterilmiştir. Bu doğrultuda kontrast madde kullanılması gereken böbrek fonsiyonları sınırda (Kreatin >1.5, eGFR<60 ml/dk) tüm hastalarda kullanılması endikedir. Özelikle diyabetik, ileri yaşlı ve hipertansif hastalarda koroner anjiografik işlemler öncesinde, yoğun bakımda yatan, BT anjiografi yada MR anjiografi ileri görüntüleme yöntemleri ihtiyacı olan hastalarda günümüzde sıklıkla kullanılmaktadır. Sık anjiografik kontrol alınması gereken hasta grubunda böbreklerin en az derecede etkilenmesi için tercih edilmektedir. Vücutta pıhtı oluştuğu durumlarda (derin ven trombozu yada atardamarda pıhtı oluşumu) kullanılan katater yollu farmako-mekanik trombektomi yöntemlerinde oluşan mikro trombus partiküllerinin kan yoluyla taşınıp böbrek tubullerine çökmesi ve hastayı böbrek yetmezliğine sokması, yeterli sıvı tedavisi uygulanmayan hastalarda görülebilmektedir. İşte bu hasta grubunda da gerek kontrast maddeye gerekse kateter yollu tedaviye bağlı oluşabilecek böbrek yetmezliğini önlemede Renal Guard sistemi çok önemli avantalara sahiptir.